يحيى دولت آبادى
114
حيات يحيى ( فارسى )
روح تجدد و ترقى در ميان آنها بيشتر ديده مىشود تا در ميان قسمتهاى ديگر شهر ما و هم يهوديان كه ذليلترين و كثيفترين مردم اين شهر بودند بواسطه آمدن يك سرپرست از خارج وضع زندگانى آنها اندكى تغيير كرده مكتب و مدرسه دارند و كمتر مورد تعرض واقع ميشوند گرچه محله آنها جوباره هنوز از ديگر محلههاى شهر كثيفتر است . ديگر تازه از هرتازه تازهتر اصفهان تأسيس شدن كميتهء آهن است در اين شهر و سرعت توسعهء حيرتانگيز آن . در اينوقت كه انگليسيان خود را حاكم حقيقى ايران ميدانند و انتظار دارند اين مقام را در يك لفافه نازك قانونى رسميت داده براى خود نگاهدارى كنند ميخواهند طرفداران خود را تحت انتظام خوبى در آورده باينوسيله يك قوهء ملى هم بحمايت سياست خود در ايران در دست داشته باشند و چون جوانهاى ما طالب شغل دولتى هستند از هرراه كه بتوانند به مقصود خود برسند آن راه را ميپيمايند بىآنكه مشروع و نامشروع آن را بخواهند از هم جدا نمايند در اين صورت عضويت كميتهئى كه آنها را به مقصود برساند يكى از بهترين وسيلهها خواهد بود خصوصا كميتهئى كه با يك اشاره رئيس يا مدير آن هرمشكل در برابر هركار در دوائر دولتى بر طرف شده وصول بمطلوب حتمى بوده باشد و از طرف ديگر اشخاصى كه تحت ستمكارى سران و سروران شهرى واقع شده هيچ دادرسى براى آنها نيست چه پناهگاه بهتر از عضويت كميته آهن خواهند داشت تا از شر ستمكاران آسوده بوده باشند در اين حال جاى حيرت نخواهد بود اگر اين طفل يك شبه ره صد ساله برود و در ظرف مدت بسيار كم بيش از دو هزار نفر از مردم اصفهان پير و جوان از هرطبقه عضو كميته آهن شده باشند با اينكه ما توسعه فوق العاده فورى اين كميته را حيرتانگيز خوانديم . كميته آهن بهر ملاحظه كه دارد مركزش را در جلفا قرار ميدهد مطبعهئى كه متعلق بخارجهها در جلفا باير مانده بوده است بتوسط قنسولخانه انگليس به تصرف كميته در ميآيد نظامنامه و اوراق خود را در مطبعه خودش طبع كرده منتشر ميسازد و مبلغين او در شهر و اطراف مردم را بعضويت كميته مزبور بىشرط و قيد ترغيب